Các điểm mới quan trọng của Luật Thương mại điện tử 2025

Trong bối cảnh bùng nổ của nhu cầu tiêu dùng số, thương mại điện tử (“TMĐT”) phát triển nhanh chóng và trở thành nguồn động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Theo thông tin từ Bộ Công thương, TMĐT tại Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân 20-30%/năm[1], với quy mô thị trường đã cán mốc 31 tỷ USD, chiếm khoảng 10% tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng[2]. Tuy nhiên, khung pháp lý hiện hành về TMĐT chủ yếu được quy định theo các nghị định, dẫn đến tình trạng các quy định còn phân mảnh, thiếu tính hệ thống. Nhiều mô hình kinh doanh mới với các vấn đề phức tạp phát sinh từ nền kinh tế số chưa được điều chỉnh đầy đủ, tạo ra những vùng xám pháp lý, đòi hỏi phải có một khung pháp lý chung, thống nhất và toàn diện điều chỉnh lĩnh vực này.

Trước thực trạng đó, vào ngày 10/12/2025, Quốc Hội đã chính thức thông qua Luật Thương Mại Điện Tử năm 2025, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam có một đạo luật chuyên ngành điều chỉnh toàn diện hoạt động TMĐT. Dưới đây là một số nội dung đáng chú ý của Luật.

1. Phân loại nền tảng TMĐT

Nền tảng TMĐT được định nghĩa là nền tảng số được thiết lập để thực hiện hoạt động TMĐT[3]. Theo đó, các nền tảng TMĐT được chia thành 04 loại theo mô hình hoạt động, bao gồm:

(i) Nền tảng TMĐT kinh doanh trực tiếp: là nền tảng TMĐT do tổ chức, cá nhân thiết lập để trực tiếp bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ[4].

(ii) Nền tảng TMĐT trung gian: là nền tảng TMĐT cho phép tổ chức, cá nhân khác đăng ký tài khoản để thực hiện hoạt động giới thiệu, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên chính nền tảng đó[5].

(iii) Mạng xã hội hoạt động TMĐT: là mạng xã hội có tích hợp ít nhất một trong các chức năng liên lạc trực tuyến, đặt hàng trực tuyến, livestream bán hàng để hỗ trợ giao kết hợp đồng và thực hiện hoạt động thương mại điện tử[6].

(iv) Nền tảng TMĐT tích hợp: là nền tảng TMĐT cho phép tích hợp các nền tảng TMĐT khác trên chính nền tảng đó, không bao gồm nền tảng chỉ cung cấp dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử, liên lạc trực tuyến cho chính nền tảng TMĐT tích hợp[7].

2. Định danh người bán trên sàn TMĐT

Trước khi được cho phép bán hàng trên nền tảng TMĐT trung gian, người bán phải được chủ quản nền tảng thực hiện xác thực điện tử danh tính theo quy định của Luật TMĐT và pháp luật về định danh và xác thực điện tử. Trường hợp người bán là tổ chức, cá nhân nước ngoài, việc xác thực danh tính được thực hiện thông qua các giấy tờ hợp pháp[8].

Chủ quản nền tảng TMĐT yêu cầu xác thực điện tử thông qua dịch vụ của tổ chức cung cấp dịch vụ xác thực điện tử[9]. Tổ chức duy nhất hiện nay là Trung tâm nghiên cứu, ứng dụng dữ liệu dân cư và căn cước công dân (Trung tâm RAR) thuộc Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công An[10]. Việc thực hiện xác thực điện tử theo yêu cầu của chủ quản nền tảng TMĐT phải được sự đồng ý của chủ thể danh tính điện tử thông qua việc xác nhận trên VNeID, tin nhắn SMS qua số điện thoại chính chủ hoặc các hình thức xác nhận khác theo quy định^[11].

Việc áp dụng cơ chế định danh điện tử tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc truy vết người bán, xử lý các trường hợp kinh doanh hàng giả, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Nhờ đó, giúp cơ quan thuế quản lý hiệu quả hơn, chống thất thu ngân sách nhà nước, tăng cường mức độ tin cậy của giao dịch, hạn chế tình trạng lợi dụng nền tảng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

3. Bổ sung quy định về Livestream và tiếp thị liên kết

Với Luật TMĐT năm 2025, lần đầu tiên hoạt động livestream bán hàng và tiếp thị liên kết được đưa vào phạm vi điều chỉnh. Theo đó, tương tự như người bán, người thực hiện livestream bán hàng và người tiếp thị liên kết có trách nhiệm cung cấp thông tin để phục vụ việc xác thực danh tính[12].

Bên cạnh đó, trước khi thực hiện hoạt động livestream bán hàng, người bán có trách nhiệm cung cấp đầy đủ cho người thực hiện livestream các giấy tờ chứng minh sau đây: (i) Giấy tờ chứng minh đáp ứng điều kiện đầu tư kinh doanh đối với ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện (nếu có); và (ii) giấy tờ chứng minh sản phẩm, hàng hóa đáp ứng các yêu cầu về chất lượng theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa[13].

4. Siết chặt hoạt động TMĐT có yếu tố nước ngoài

Luật TMĐT năm 2025 đã dành riêng Chương IV để quy định về TMĐT có yếu tố nước ngoài. Nền tảng TMĐT nước ngoài có hoạt động tại Việt Nam là nền tảng do tổ chức nước ngoài quản lý, hoạt động hợp pháp ở nước ngoài và thuộc một trong các trường hợp: (i) Có lựa chọn ngôn ngữ hiển thị là tiếng Việt; (ii) Sử dụng tên miền quốc gia “.vn”; hoặc (iii) Đạt ngưỡng giao dịch với người mua tại Việt Nam (không bao gồm nền tảng kinh doanh trực tiếp nhưng không có chức năng đặt hàng trực tuyến)[14].

Đối với nền tảng TMĐT trung gian, mạng xã hội hoạt động TMĐT hoặc nền tảng TMĐT tích hợp có chức năng đặt hàng trực tuyến, chủ quản nền tảng phải thành lập pháp nhân tại Việt Nam trước khi hiển thị tiếng Việt, sử dụng tên miền “.vn” hoặc sau khi đạt ngưỡng giao dịch với người mua tại Việt Nam, trừ trường hợp pháp luật hoặc điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có cam kết quy định khác[15].

Trường hợp điều ước quốc tế không cho phép yêu cầu thành lập pháp nhân tại Việt Nam, chủ quản nền tảng không phải thành lập pháp nhân[16], nhưng phải: Chỉ định một pháp nhân tại Việt Nam theo ủy quyền; Thực hiện ký quỹ tại ngân hàng tại Việt Nam để bảo đảm bồi thường cho người tiêu dùng và thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước; Đáp ứng các điều kiện về quản lý và vận hành nền tảng thương mại điện tử[17].

Luật TMĐT năm 2025 là một bước tiến quan trọng, tạo lập nền tảng pháp lý thống nhất và toàn diện cho hoạt động TMĐT tại Việt Nam. Việc hoàn thiện khung pháp lý về TMĐT không chỉ góp phần tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng mà còn kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh cho doanh nghiệp chân chính và hàng hóa hợp pháp, qua đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế số.

[1] https://baochinhphu.vn/luat-thuong-mai-dien-tu-lap-day-khoang-trong-phap-ly-cho-kinh-te-so-bao-ve-nguoi-tieu-dung-102260106142452861.htm

[2] https://baochinhphu.vn/luat-thuong-mai-dien-tu-hoan-thien-khung-phap-ly-cho-xuat-nhap-khau-truc-tuyen-102251218123516936.htm

[3] Luật TMĐT năm 2025 - Điều 3.2

[4] Luật TMĐT năm 2025 - Điều 3.3

[5] Luật TMĐT năm 2025 - Điều 3.4

[6] Luật TMĐT năm 2025 - Điều 3.5

[7] Luật TMĐT năm 2025 - Điều 3.6

[8] Luật TMĐT năm 2025 - Điều 17.1(c)

[9] Nghị định 69/2024/NĐ-CP - Điều 19.3

[10] https://cand.com.vn/hoat-dong-ll-cand/trung-tam-rar-la-don-vi-duy-nhat-cua-bo-cong-an-duoc-cap-phep-cung-cap-dich-vu-xac-thuc-dien-tu-i740612/

[11] Nghị định 69/2024/NĐ-CP - Điều 19.3

[12] Luật TMĐT năm 2025 - Điều 24.1, 26.1(a)

[13] Luật TMĐT năm 2025 - Điều 23.1

[14] Luật TMĐT năm 2025 - Điều 27.1

[15] Luật TMĐT năm 2025 - Điều 27.4, 27.5

[16] Theo quy định tại Điều 10.6 của Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương mà Việt Nam là thành viên, không Bên nào được yêu cầu nhà cung cấp dịch vụ của một Bên khác phải thiết lập hoặc duy trì văn phòng đại diện hay bất kỳ hình thức doanh nghiệp nào, hoặc phải sinh sống, trên lãnh thổ Bên đó như một điều kiện để cung cấp dịch vụ xuyên biên giới. Ngoài ra, Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực cũng có quy định gần tương tự lần lượt tại Điều 8.4.2(e) và Điều 8.11.

[17] Luật TMĐT năm 2025 - Điều 27.5

Tác giả:
Nguyễn Đức Anh: Luật sư Cộng sự Cao cấp, Dentons Luật Việt
Phạm Thanh Thủy: Trợ lý Luật sư, Dentons Luật Việt