Những thay đổi về Bảo hiểm thất nghiệp theo Luật Việc Làm mới

Luật Việc làm 2025 sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 và thay thế Luật Việc làm 2013, những thay đổi liên quan đến đối tượng tham gia bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), mức đóng, và trường hợp người sử dụng lao động (NSDLĐ) được hỗ trợ tài chính để duy trì việc làm cho người lao động được cập nhật như sau:

1. Mở rộng đối tượng tham gia BHTN, bao gồm cả các cá nhân sau đây:

- Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên;

- Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng lao động xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên nhưng làm việc không trọn thời gian, có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (hiện nay là 2,340,000 đồng/tháng);

- Người quản lý doanh nghiệp, kiểm soát viên, người đại diện phần vốn của doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; thành viên Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Giám đốc, thành viên Ban kiểm soát hoặc kiểm soát viên và các chức danh quản lý khác được bầu của hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có hưởng tiền lương.

Lưu ý, tương tự với Luật Việc Làm 2013, BHTN theo Luật Việc Làm 2025 chỉ bắt buộc đối với người lao động là công dân Việt Nam, không bao gồm người lao động nước ngoài.

Đối với người lao động trong thời gian thử việc, nếu hai bên ký kết hợp đồng thử việc độc lập, người lao động và NSDLĐ không phải tham gia BHTN bắt buộc trong thời gian này. Ngược lại, nếu NSDLĐ và người lao động ký hợp đồng lao động có bao gồm nội dung thử việc, nghĩa vụ tham gia BHTN bắt buộc vẫn phát sinh trong toàn bộ thời gian thử việc theo hợp đồng.

2. Mức đóng BHTN

Luật Việc Làm 2025 chỉ quy định mức đóng tối đa là 1% và giao cho Chính phủ quy định mức đóng cụ thể. Theo dự thảo Nghị định, mức đóng BHTN của người lao động vẫn là 1% tiền lương tháng và NSDLĐ là 1% quỹ tiền lương tháng của người lao động đang tham gia BHTN.

Mức tiền lương tháng tối đa làm căn cứ đóng BHTN vẫn bằng hai mươi lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng. Từ ngày 01/01/2026, mức lương tối thiểu vùng theo tháng mới theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP sẽ được áp dụng, kéo theo việc tăng mức trần đóng BHTN. Theo đó, người lao động có mức lương tháng đang cao hơn mức trần hiện hành sẽ phát sinh thêm phần đóng BHTN từ 01/01/2026.

3. Tăng trách nhiệm của người sử dụng lao động khi vi phạm nghĩa vụ đóng BHTN

Luật Việc Làm yêu cầu NSDLĐ phải hoàn thành việc đóng BHTN cho người lao động trước khi chấm dứt HĐLĐ. Nếu vi phạm, ngoài việc bị xử phạt đối với hành vi chậm đóng hoặc trốn đóng, NSDLĐ còn phải trả cho người lao động khoản tiền tương ứng với chế độ BHTN mà họ đáng lẽ được hưởng nếu được đóng đầy đủ.

Từ góc độ người lao động, nếu NSDLĐ không hoàn thành nghĩa vụ đóng BHTN, rất khó để buộc NSDLĐ tự nguyện chi trả các khoản bồi thường mà không khởi kiện. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, chi phí và thời gian cho việc khởi kiện có thể cao hơn số tiền thực tế mà người lao động nhận được.

4. Chính sách hỗ trợ người sử dụng lao động khi duy trì việc làm cho người lao động

NSDLĐ sẽ được hỗ trợ chi phí đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề cho người lao động khi tiếp tục sử dụng lao động trong các trường hợp sau:

(i) Thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc vì lý do kinh tế theo quy định tại Bộ luật Lao động;

(ii) Thiên tai, hỏa hoạn, địch họa hoặc dịch bệnh nguy hiểm; thực hiện theo quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc di dời hoặc thu hẹp địa điểm sản xuất kinh doanh;

Trong các trường hợp này, theo Bộ luật Lao động, NSDLĐ có thể chấm dứt hợp đồng lao động theo Điều 42 (trường hợp i) hoặc Điều 36 (trường hợp ii).

Doanh nghiệp ưu tiên đào tạo lại, giải quyết việc làm cho người lao động thay vì cho thôi việc sẽ được hỗ trợ chi phí nếu đáp ứng các điều kiện sau khi doanh nghiệp đã đóng BHTN từ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng tính đến thời điểm đề nghị hỗ trợ và có phương án đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động bị ảnh hưởng.

Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm: Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin cập nhật chung. Nội dung không cấu thành tư vấn pháp lý chuyên nghiệp cho bất kỳ trường hợp, tổ chức hoặc cá nhân cụ thể nào. Nếu quý vị cần thêm thông tin hoặc hỗ trợ pháp lý chuyên sâu cho trường hợp của mình, vui lòng liên hệ với chúng tôi.

Tác giả:

Nguyễn Thị Cúc Vi: Luật sư Cộng sự Cao Cấp, Dentons Luật Việt
Hồ Đặng Khánh Nguyên: Luật sư Tập sự, Dentons Luật Việt